Νέα

Νέος Ενωσιακός Τελωνειακός Κώδικας – Μια νέα εποχή για το ευρωπαϊκό τελωνειακό περιβάλλον
Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησε έπειτα από 10 χρόνια σε μια σημαντική μεταρρύθμιση του τελωνειακού πλαισίου, με την έκδοση του Κανονισμού (ΕΕ) 2026/2108, ο οποίος θεσπίζει τον νέο Ενωσιακό Τελωνειακό Κώδικα και εισάγει ένα σύγχρονο, περισσότερο ψηφιοποιημένο και ενιαίο μοντέλο τελωνειακής διαχείρισης που αποσκοπεί στην απλούστευση των τελωνειακών διαδικασιών για τα εμπορεύματα τα οποία εισέρχονται στο τελωνειακό έδαφος της Ένωσης ή εξέρχονται από αυτό , με μικρότερο διοικητικό φόρτο για μια ισχυρότερη τελωνειακή ένωση, με καλύτερη προστασία της ενιαίας αγοράς και των συμφερόντων της ΕΕ.
Ο νέος Κανονισμός καταργεί και αντικαθιστά τον ισχύοντα Κανονισμό (ΕΕ) 952/2013.
Η μεταρρύθμιση αποτελεί σημαντική εξέλιξη για το ευρωπαϊκό τελωνειακό περιβάλλον και εισάγει ένα περισσότερο ψηφιοποιημένο, ενιαίο και βασισμένο στη διαχείριση κινδύνων σύστημα επιφέροντας ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο επιχειρήσεις με οποιοδήποτε ρολό στην εφοδιαστική αλυσίδα (αποστολείς εξαγωγεις ,τελωνειακοί αντιπρόσωποι, μεταφορείς, παραλήπτες -εισαγωγείς ), τελωνειακές αρχές και ευρωπαϊκοί θεσμοί θα διαχειρίζονται τα τελωνειακά δεδομένα, τους κινδύνους και τις διαδικασίες.

ΚΥΡΙΕΣ ΑΛΛΑΓΕΣ
Μεταξύ άλλων, ο νέος Κώδικας προβλέπει
🔹 Δημιουργία Ευρωπαϊκής Τελωνειακής Αρχής (EUCA)
Θεσπίζεται νέα ευρωπαϊκή δομή με ενισχυμένο ρόλο στον συντονισμό, την εποπτεία και την αποτελεσματικότερη εφαρμογή της τελωνειακής πολιτικής σε επίπεδο Ένωσης. Η προεδρία ή η αντιπροεδρία του διοικητικού συμβουλίου της (EUCA) καθοριζεται απο την Ευρωπαϊκή Επιτροπη.
🔹 Ενιαίο Ευρωπαϊκό Τελωνειακό Data Hub
Στο επίκεντρο της μεταρρύθμισης βρίσκεται το EU Customs Data Hub, μια κεντρική ψηφιακή υποδομή για την ασφαλή, διαλειτουργική και αποτελεσματική διαχείριση και ανταλλαγή τελωνειακών δεδομένων η οποία θα αντικαταστήσει τα υφιστάμενα 111 τελωνειακά συστήματα.
🔹 Ψηφιοποίηση και διαλειτουργικότητα
Οι τελωνειακές διαδικασίες περνούν σε ένα περισσότερο ψηφιακό, διασυνδεδεμένο και βασισμένο στα δεδομένα περιβάλλον, με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας και την αποτελεσματικότερη διαχείριση των εμπορευματικών ροών.
🔹 Αυξημένη αξιοποίηση δεδομένων, αυτοματοποιημένων διαδικασιών και τεχνητής νοημοσύνης για την ανάλυση και διαχείριση κινδύνων.
🔹 Ενισχυμένη διαχείριση κινδύνων και έλεγχοι.
Η αξιοποίηση δεδομένων και σύγχρονων εργαλείων ανάλυσης ενισχύει τη ενισχυμένες υποχρεώσεις των εισαγωγέων και εξαγωγέων ως προς τη συμμόρφωση των εμπορευμάτων με την τελωνειακή και λοιπή ενωσιακή νομοθεσία·
🔹 Δυνατότητα των τελωνειακών αρχών να εντοπίζουν αποτελεσματικότερα κινδύνους και παραβάσεις, με πιο στοχευμένους ελέγχους.
🔹 Δίνεται ιδιαίτερη σχετικά με τη σημασία της ψηφιακής κυριαρχίας προκειμένου να διασφαλιστεί ότι τα δεδομένα στον κόμβο δεδομένων προστατεύονται από μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση τρίτων χωρών και ότι οι υποδομές και οι υπηρεσίες υπόκεινται σε ειδικούς όρους, δηλαδή στην πρόληψη της επιρροής τρίτων χωρών
Όσον αφορά τα δικαιώματα πρόσβασης στα δεδομένα του τελωνειακού κόμβου δεδομένων της ΕΕ, θα χορηγηθεί στην Επιτροπή, στην EUCA και στην OLAF άμεση πρόσβαση, ενώ οι όροι πρόσβασης των εθνικών τελωνειακών αρχών θα ρυθμιστούν με εκτελεστική πράξη. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO), η Εuropol και ο Frontex θα έχουν πρόσβαση κατόπιν αιτήματος που θα αποστέλλεται στην EUCA.
🔹 Εισαγωγής μιας νέας κατηγορίας αξιόπιστων συναλλασσόμενων (Trust and Check Traders), με αυξημένες δυνατότητες απλουστεύσεων για τις επιχειρήσεις που πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια.
🔹 Νέες απαιτήσεις για τις επιχειρήσεις
Οι οικονομικοί φορείς καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα περιβάλλον όπου η ποιότητα, η πληρότητα και η έγκαιρη διαθεσιμότητα των δεδομένων αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
🔹 Τροποποιούνται οι αρμοδιότητες των τελωνειακών αντιπροσώπων
Οσοι εκπροσωπούν οικονομικούς φορείς εκμετάλλευσης εγκατεστημένους στην ΕΕ θα είναι από κοινού υπεύθυνοι με τους πελάτες τους, ενώ όσοι εκπροσωπούν μη εγκατεστημένους φορείς εκμετάλλευσης θα αναλάβουν τον ρόλο του εισαγωγέα ή του εξαγωγέα των πελατών τους.
🔹 Όσον αφορά την τελωνειακή συνεργασία, υπάρχει νέο άρθρο που εξουσιοδοτεί τα κράτη μέλη να διατηρούν ή να συνάπτουν διμερείς συμφωνίες με γειτονικές τρίτες χώρες για την εφαρμογή της τελωνειακής νομοθεσίας, όσο αναφορά τη συνοριακή διέλευση ή συμφωνιών για την ανταλλαγή δεδομένων. Όλες αυτές οι συμφωνίες, νέες ή υφιστάμενες, πρέπει να κοινοποιούνται στην Επιτροπή προκειμένου να αξιολογηθεί η συμβατότητά τους με το δίκαιο της Ένωσης.
🔹 Νέο πλαίσιο για το ηλεκτρονικό εμπόριο
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις εξελίξεις του ηλεκτρονικού εμπορίου και στις εξ αποστάσεως πωλήσεις, με ειδικές ρυθμίσεις που θα εφαρμοστούν σε μεταγενέστερο στάδιο.
Για την αντιμετώπιση της ανάπτυξης του Ε-commerce υφίσταται πρόβλεψη ειδικού καθεστώτος.
Εισάγεται νέα έννοια του «εισαγωγέα για εξ αποστάσεως πωλήσεις» έτσι ώστε να παρέχεται στον προμηθευτή (πωλητή) ή στον διαμεσολαβητή (πλατφόρμα) της εξ αποστάσεως πώλησης η επιλογή να αποφασίσει ποιος ενεργεί ως εισαγωγέας.
Η δυνατότητα να καταστεί ο εισαγωγέας για τις εξ αποστάσεως πωλήσεις αξιόπιστος και ελεγμένος συναλλασσόμενος (Trust and Check Trader) και η λειτουργία ειδικής τελωνειακής αποθήκης για τις εξ αποστάσεως πωλήσεις.
➢ Όσον αφορά την τελωνειακή οφειλή, ο εισαγωγέας για εξ αποστάσεως πωλήσεις αντιμετωπίζεται όπως κάθε άλλος εισαγωγέας και μπορεί να αναβάλει την καταβολή της τελωνειακής οφειλής μόνο εάν παρασχεθεί εγγύηση ή εάν έχει την ιδιότητα του αξιόπιστου και ελεγμένου συναλλασσομένου ή του εγκεκριμένου οικονομικού φορέα,
➢ Θεσπίζεται ενωσιακό τέλος διεκπεραίωσης για τη θέση σε ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων που πωλούνται σε εξ αποστάσεως πωλήσεις. Τα κράτη μέλη παρακρατούν το 25 % των ΠΙΠ, ενώ το υπόλοιπο αποτελεί έσοδο του προϋπολογισμού της ΕΕ.

🔶 ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ:
Η εφαρμογή του νέου Κώδικα δεν αποτελεί μια απλή αλλαγή νομοθεσίας.
Δημιουργεί ένα νέο επιχειρησιακό και τελωνειακό περιβάλλον, με κοινά δεδομένα, ενιαίες διαδικασίες και μεγαλύτερη ομοιομορφία στην εφαρμογή των κανόνων και αφορά οριζόντια όλες τις επιχειρήσεις και των 27 κρατών-μελών. Ανεξάρτητα του μεγέθους που έχουν. το οποίο απαιτεί έγκαιρη προετοιμασία..
Και αυτό έχει πολύ μεγάλη σημασία για την ελληνική 🇬🇷επιχειρηματικότητα.
Ο Έλληνας 🇬🇷 επιχειρηματίας δεν μπορεί να βλέπει τον ανταγωνισμό μόνο μέσα από τα ελληνικά 🇬🇷δεδομένα διότι πλέον βρίσκεται στο ίδιο ευρωπαϊκό τελωνειακό και κανονιστικό περιβάλλον π.χ. με τον Γερμανό, τον Ιταλό, τον Ισπανό και τον Γάλλο επιχειρηματία.

🔶 Oι επιχειρήσεις καλούνται να εξετάσουν εγκαίρως:
• τις επιπτώσεις του νέου πλαισίου στις υφιστάμενες τελωνειακές διαδικασίες,
• την ποιότητα και διαθεσιμότητα των τελωνειακών δεδομένων,
• τα πληροφοριακά συστήματα και τις ανάγκες ψηφιακής προσαρμογής,
• τις εσωτερικές διαδικασίες συμμόρφωσης και ελέγχου,
• καθώς και τις νέες δυνατότητες που δημιουργούνται για τις επιχειρήσεις.

ΧΡΟΝΟΔΙΑΓΡΑΜΜΑ
Ο Κανονισμός προβλέπει ότι το νέο πλαίσιο θα εφαρμόζεται από 21 Σεπτεμβρίου 2027, ενώ σειρά επιμέρους διατάξεων θα τεθούν σε εφαρμογή σταδιακά όπως αναλυτικά περιγράφονται στα άρθρα 285 & 287.